In de afgelopen periode heb ik twee boeken over de oorlog gelezen. Allebei heel aangrijpende verhalen, onvoorstelbaar hoe wreed mensen kunnen zijn, maar beide boeken zijn waar gebeurde verhalen. Het eerste boek is Süskind van Alex van Galen. Dit boek was het verhaal naar aanleiding van de film. Qua schrijfstijl niet geweldig, maar het is een prachtig, dramatisch verhaal, zo erg, dat ik de film niet hoef te zien. De beschrijving: 1942. In het door de nazi’s bezette Amsterdam wordt Walter Suskind aangesteld als hoofd van de Hollandsche Schouwburg. In opdracht van de Joodse Raad regelt hij dat zijn joodse medeburgers vanuit de Schouwburg op transport worden gesteld naar Westerbork, zogenaamd om in Duitsland te gaan werken. Maar als Walter ter ore komt welk lot hun in werkelijkheid te wachten staat, besluit hij een levensgevaarlijk dubbelspel te spelen. Hij sluit vriendschap met de hoge SS-officier Aus der Funten en zoekt tegelijkertijd aansluiting bij de illegaliteit. Gebruikmakend van zijn positie in de Schouwburg probeert hij een groot aantal kinderen van een wisse dood te redden. Terwijl de razzia’s toenemen en het net zich verder sluit rond de joodse gemeenschap, riskeert Walter alles wat hem lief is.

HhhH van Laurent Binet is een mooi boek, dat speelt in Tsjechoslowakije. Beschrijving: Nazikopstuk Reinhard Heydrich, alias “de beul van Praag” en “het blonde beest”, is uitvinder en uitvoerder van de Shoah, en een van de meest wrede nazi’s die het Derde Rijk kende. Hij was de chef van Eichmann en de rechterhand van Himmler. Bij de SS noemden ze hem ‘HhhH’: “Himmlers hersens heten Heydrich”.
In mei 1942 wordt hij in Praag in zijn open Mercedes getroffen door een granaat. De gevolgen zijn meedogenloos: de granaat is geworpen door de Tsjechische parachutist Jan Kubis, en als represaille worden twee Tsjechische dorpen met de grond gelijkgemaakt, honderden mannen standrechtelijk geexecuteerd en duizenden vrouwen en kinderen afgevoerd en vergast.
Alle personages die in dit boek voorkomen hebben bestaan of bestaan nog steeds. Alle feiten die worden verteld zijn waargebeurd. Maar achter de voorbereidingen van de aanslag vindt een andere strijd plaats: die tussen fictie en werkelijkheid.
Laurent Binet voert deze strijd met verve.