Herintreder

Ja, wat had ik graag dit jaar weer herintreder willen zijn met Carnaval. Mijn hele jeugd ben ik ermee opgegroeid en ik heb er heerlijke herinneringen aan. Toen ik naar Noord Holland ging wonen heb ik het geprobeerd er afstand van te nemen.  Zo’n vijf jaar geleden heb ik me weer in Maastricht in het carnavalsgedruis gestort en ik vond het heerlijk. Het is daarna een paar jaar gelukt. Als je ver weg woont moet er nogal wat georganiseerd worden en heb je ook mensen nodig die met je mee gaan. Ik ben tenminste niet zo’n Einzelgänger. Dit jaar heb ik geen gezelschap gevonden helaas. Ik heb me erbij neergelegd, maar merk zo’n zondagmiddag toch dat het aan me knaagt. Hier in het dorp kun je een kanon afschieten zo stil is het. Dat in schril contrast met de wetenschap dat er overal optochten trekken in het zuiden. Onderstaande tekening is uit het boek Nederland van Charlotte Dematonsp1010072

Van Cécile Narinx (Volkskrant 25-02-2017) heb ik het begrip herintreder gepikt. Dat vond ik wel goed gevonden. Ook zij heeft de draad weer opgepakt na jaren. In Limburg worden veel mensen juist Carnavalsmoe en het lijkt wel of degenen die er zich jaren van distantieerden, nu toch die behoefte weer krijgen. Leuk fenomeen. In Venlo is zelfs een Prins Carnaval gekozen die in Amsterdam woont. Hij heeft een treffend lied gemaakt over de problematiek van je roots.

Volgend jaar maar weer een poging doen, want het verlangen blijft.

Februaristaking 1941

Jaarlijks op 25 februari wordt bij het standbeeld ‘de Dokwerker’ herdacht, dat dappere burgers tijdens de oorlog in 1941 het werk neerlegden uit protest tegen alles wat de Duitsers de Joden aandeden: de februaristaking.

Op Amsterdamse scholen was er dit jaar een project rondom de Dokwerker. Er zijn door basisschoolkinderen uit de hoogste groepen Dokwerkers gemaakt. Het is een imposante beeldengroep geworden, die je in de hal van het verzetsmuseum kunt bekijken.  p1000994 p1000995 De kinderen hebben ook gedichten geschreven. Die hangen er boven. Er waren prachtige exemplaren bij. Ik heb er ééntje min of meer willekeurig uitgekozen. Het was afgelopen maandag ondoenlijk om al die gedichten even snel te lezen en goed op je te laten inwerken. p1000993De strekking van alle gedichten was wel duidelijk: Nooit meer oorlog!  Nog altijd zijn de waarden waarvoor men destijds stond heel actueel:  opkomen voor een ander en waakzaamheid voor antisemitisme en racisme.

Voorjaarsvakantie

De afgelopen week was het hier voor de schoolkinderen (krokus) vakantie. In het begin van de week was het nog wel aangenaam buiten. Wij werden op een gegeven moment zelfs verrast door een klein concertje van twee buurtkinderen. Ze zongen heel zuiver een lied dat werd afgewisseld door vioolklanken. Het klonk zo mooi en die meiden deden het zo serieus, vol overgave.p1000974

Helaas hebben ze zich het overgrote deel van de week binnen moeten vermaken. Niet dat dat niet heel knus en gezellig kan zijn, maar kinderen hebben op een gegeven moment de buitenlucht wel nodig, net als iedereen, die gezond wil blijven. Vandaag was het heerlijk zonnig, maar wel guur. Hopelijk is iedereen naar buiten getrokken, maar hier in de straat zie ik het niet, zo stil! Nog op vakantie misschien?

Poortwachter 1

p1010024Ik start een nieuwe serie. Ik noem het poortwachters. Dat houdt in dat ik ornamenten, standbeelden, of wat voor vorm het dan ook aanneemt, verzamel van dingen die als een soort  afbakening of poort bij het eigen terrein van mensen staan. Bij de ingang van het Wertheimplantsoen staan een paar heel indrukwekkende sfynxen, mèt lamp. Daar dacht ik maar mee te beginnen vandaag.p1010023-001

De Portugese synagoge

Op het Mr Visserplein stond de Portugese synagoge uitnodigend open. Een bezoek paste prachtig bij onze uitstap waarbij we op zoek waren naar de Joodse geschiedenis van Amsterdam. Dit bezoek viel onder de categorie ‘onverwacht is op zijn best’, want wat een bijzonder gebouw is dit! Voorzien van audiotour dwaalden we uren in en rond de grootste synagoge van de wereld. p1010026De  synagoge, snoge genaamd, is nog in 17e eeuwse staat en heeft geen verwarming en geen electriciteit. Het was dan ook steenkoud binnen. Er zijn veel raampartijen. Je bent dus overdag afhankelijk van het licht van buiten. Een paar keer per jaar wordt er een grote bijeenkomst / concert gehouden. Dan steken ze alle kaarsen aan door het hele gebouw. Er gaan wel duizend kaarsen per keer doorheen. Het lijkt me geweldig om zo’n sfeervolle dienst bij te mogen wonen. Ik ga de agenda in de gaten houden. verzetsmuseum-synagoge-20-2-2019Met behulp van de audiotour zijn we veel te weten gekomen over de cultuur van de Portugese Joden in Amsterdam. Hun tradities en gebruiken leven nog steeds voort in de nog maar kleine gemeenschap. Allerlei bijzondere gebruiksvoorwerpen, zoals de Tora rollen, hoorns van os(?), goud, brocaat en zilverschatten, een hemel waar trouwplechtigheid wordt gehouden, zijn te zien. Er wordt nadrukkelijk bij verteld dat alles nog in gebruik is, als men het nodig heeft. Je kunt dus zomaar tijdelijk een lege vitrinekast aantreffen. Een levende geloofsgemeenschap. p1010047Je kon buiten om lopen. Daar zag je nog allerlei gebouwen, waar je ook vrij toegang had. Zo was er een winterkerk. Daar brandde de verwarming wel, fijn voor de gebedsgangers. En een vergaderzaal met het wapen van een rijzende Fenix verwerkt in het tapijt. Ook een wereldberoemde Joodse bibliotheek Ets Haim is er gehuisvest. Zo was er overal een verhaal achter, mooi om te horen.verzetsmuseum-synagoge-20-2-2020Terwijl we buiten om de synagoge liepen , zagen we eindelijk de trap om naar de damesgalerij te gaan. Beneden binnen hadden we al gezocht, maar daar was niets dan een in/uitgang. Ja, want het is nog steeds zo dat mannen en vrouwen gescheiden een gebedsdienst bijwonen. De reden is tweeërlei:  vrouwen hebben geen taken bij een dienst en de mannen mogen niet afgeleid worden. Daarom zitten ze boven achter een vrij gesloten hek. verzetsmuseum-synagoge-20-2-2018 Ondanks de traditionele gebruiken vond ik toch dat de gemeenschap heel veel openheid uitstraalde. De uitleg over alles is uitgebreid en duidelijk. Iedereen is welkom. Weliswaar moet je hun tradities in acht nemen. Als er geen dienst is mag je echt overal binnenlopen en kijken. Wel moeten de mannen in de Synagoge een keppeltje op, ongeacht of er een dienst is of niet.  Het was een indrukwekkend bezoek.

Joods kwartier

We waren in het Joods Kwartier. Vanaf het Verzetsmuseum wandelden we verder door de Plantagebuurt, op zoek naar herinneringen aan de Joodse mensen, die in deze wijken voor WO II veel woonden. We liepen naar binnen bij de Hollandsche Schouwburg. In de oorlog zijn hiervandaan veel Joodse mannen, vrouwen en kinderen afgevoerd naar vernietigingskampen. De schouwburgzaal werd gebruikt als opvang. De plek van die zaal is nu een indrukwekkend monument. Binnen is een indrukwekkende namenwand van slachtoffers en een tentoonstelling.p1010020 In het Wertheimplantsoen lag het Auschwitz monument bezaaid met kransen en bloemen. De herdenking van de bevrijdingsdatum van Auschwitz, 27 januari 1945, is door Kofi Annan, toenmalig secretaris-generaal van de Verenigde Naties, uitgeroepen tot een dag van herdenking: dus dat is vrij recent geweest, vandaar die bloemenzee..p1010025

Verzetsmuseum

Tegenover de ingang van Artis is het Verzetsmuseum gevestigd. Samen met ex-collega M  heb ik dat museum bekeken en het was een bezoek meer dan waard. Prachtig ingericht met veel authentieke materialen en met geluids- en filmfragmenten, die alle gebeurtenissen uit de tweede wereldoorlog en de rol van het verzet daarin nog aanschouwelijker maakten. Een mooie opbouw over de zuilen in de maatschappij toentertijd, zoals katholieken, protestanten, socialisten om de gebeurtenis te plaatsen in de tijdgeest. Hoe de oorlog rustig begon; er leek weinig te veranderen. Gaandeweg dringen de Duitsers echter àl meer binnen in de Nederlandse maatschappij. Ook zie je hoe de Jodenvervolging  langzaam uitgroeit tot die grote ramp. Daarnaast  de keuzes die mensen maakten om wel of niet samen te werken met de Duitsers, de NSB, de rol van het verzet, drukpers, bonnendistributie, vervalsen van persoonsbewijzen, schuilplaatsen, onderduik en de viering van de bevrijding met als staartje nog de periode in Nederlands Indië. Een mooi rond verhaal van een periode in onze geschiedenis die we niet herhaald willen zien. Een verhaal, dat wel bekend is, maar toch niet genoeg herhaald kan worden. verzetsmuseum-synagoge-20-2-2017Super enthousiast was ik over het JUNIOR gedeelte. Aan een dorpsplein staan vier huizen. In die woningen kun je meebeleven hoe vier kinderlevens tijdens de oorlog verlopen zijn. p1010014Vóór elk huis stellen de kinderen zich aan je voor. Dan kun je het huis binnengaan. Via allerlei deurtjes, knoppen, de authentieke inrichting gaan de kinderen voor je leven.p1010012 Je ziet ook nog ergens een schuilplaats in een badkamer, goed weggewerkt achter de badtegels.p1010013 De vier kinderen hebben allemaal een verschillende achtergrond. Henk komt uit een gezin, waar men de oorlog onderging zonder partij te trekken, wachtend tot het voorbij zou zijn. Jan is de zoon van een dominee die in het verzet zat. Dan nog één Joods meisje, die zat ondergedoken en een meisje waarvan de ouders NSB ers waren. Alle vier hebben ze de oorlog overleefd. Het zijn nu krasse 80tigers. Dit JUNIOR-museum is een must voor kinderen om met hun (groot)ouders naar toe te gaan.(vind ik) Kinderen krijgen een boekje waarin ze allerlei vragen moeten zien te beantwoorden. Indrukwekkend gedaan!p1010065

Even Enkhuizen

p1000981We maakten een stadswandeling door Enkhuizen. De stad is nu vooral bekend vanwege het Zuiderzeemuseum, maar het oude centrum is een openluchtmuseum van zichzelf. Daar kan heel wat geschiedenis over verteld worden. De rijkdom komt uit de Gouden Eeuw en houdt verband met de VOC en de WIC.p1000980 Vlak bij het NS station ligt het Snouck van Loosenpark. In een parkachtige omgeving, die ook wel aan een open hofje doet denken, liggen daar eenzelfde type woningen. Dat blijkt een project te zijn, waarbij  met geld van een Enkhuizer patriciërsgeslacht, een vijftigtal arbeiderswoningen is gebouwd, zo ongeveer de eerste sociale woningbouw.  De familie Snouck van Loosen was rijk geworden door de slavenhandel. In de 19e eeuw stierf de laatste van zes kleindochters. Ze waren alle zes kinderloos gebleven. In het testament werd bepaald dat het geld naar dit project zou gaan en dat er een stichting in het leven geroepen zou worden, die de miljoenen zou gaan beheren. Er is ook nog een ziekenhuis gebouwd en de woning van de laatste telg werd een rusthuis voor rijke bejaarden. Ze hadden blijkbaar iets goed te maken.p1000977

Cineville 3

Nog 3 films gezien de afgelopen weken. Als ik er niet kort een beschrijving van maak, is het over een tijdje net alsof ik de films niet gezien heb. Dus dit blog dient als geheugensteun, zoals trouwens deze hele site bedoeld is.

Alle drie de films waren de moeite waard, maar om totaal verschillende redenen. De schuingedrukte tekst is overgenomen uit officiële filmsites.

 Demain tout commence:

demain-tout-commenceSamuel leidt een zorgeloos leventje aan de zonnige zuidkust van Frankrijk met veel feesten en weinig verantwoordelijkheden. Totdat Kristin, een van zijn vroegere veroveringen, langskomt en vertelt dat hij de vader is van haar paar maanden oude baby Gloria. Ze laat de baby pardoes bij hem achter…

Feelgood movie, met aan het einde een onverwachte wending. Samuel geeft zijn dochter een opvoeding, die nogal afwijkt van het normale, totdat de moeder van het kind weer opduikt. Gewoon een leuke, onderhoudende film, met humor maar ook met een tragische ondertoon.

Silence:

silenceHet is het jaar 1633 van Onze Heer, wanneer priester Rodrigues en zijn compagnon Garupe hun thuisland Portugal verruilen voor Japan voor een gevaarlijke missie. Ze willen hun leermeester Ferreira, die zijn geloof zou hebben verzaakt, opsporen en de Japanse christenen bijstaan in een tijd waarin wrede vervolgingen aan de orde van de dag zijn. Blootgesteld aan deze vijandige omgeving, wordt het eens zo rotsvaste vertrouwen van de padres steeds verder op de proef gesteld. Het ware strijdveld wordt al snel de innerlijke worsteling van Rodrigues, waarin hij de betekenis van geloof en afvalligheid, moed en lafheid opnieuw leert definiëren.

Deze film zet je weer aan het denken over het nut en de gevolgen van alle kerstening in het verleden en over alle gevolgen van godsdiensten ook nu nog in deze tijd. Mooi gemaakte film in Japan in de 17e eeuw met al zijn wreedheid en typische folteringen naast de vroomheid van de priesters en volgelingen.

Paterson:

maxresdefaultpaterson-text-600Paterson leidt een eenvoudig, geregeld, maar gelukkig leven als buschauffeur in Paterson, New Jersey, de geboortestad van William Carlos Williams en Allen Ginsberg. De indrukken die hij tijdens zijn dagelijkse route opdoet, vormen de inspiratie voor gedichten die hij opschrijft in een notitieboekje. Ondanks het enthousiasme en de aanmoediging van zijn vrouw Laura wil hij de gedichten niet publiceren. Laura’s wereld verandert juist voortdurend. Dagelijks heeft ze nieuwe dromen en ambities die ze met de steun van Paterson probeert te realiseren.

‘Een film om te koesteren’ staat er op de reclameposter van deze film. En ja, dat moet ik beamen. Dat was nog niet meteen zo. Ik vroeg me eerst af, waar ik toch eigenlijk naar aan het kijken was. We volgden buschauffeur Paterson een week lang in de film. Steeds maar weer hetzelfde dagelijkse ritueel, er gebeurde bijna niets en steeds ongeveer hetzelfde. Het vreemde was, dat het ook niet verveelde, het waren mooie beelden. Ook knap hoe je zo iets eenvoudigs, heel boeiend kunt maken. Door me over te geven aan het rustig voortkabbelende leven, werd ik opeens heel blij van deze film. De buschauffeur ontkomt aan zijn dagelijkse sleur door in zijn hoofd steeds met dichten bezig te zijn. Hij maakt er elke dag wel een. Hij staat positief en open in het leven, zelfs als het tegen zit. Je ziet hem genieten van wat hij om zich heen hoort en ziet. Eigenlijk een film met een hoog ZEN gehalte, leven in het nu. Prachtig gedaan.