De officiële omschrijving van een folly of follie is een niet-conventioneel gebouw of bouwwerk, dat ongeschikt is voor huisvesting of andere functies en uitsluitend een decoratief, kunstzinnig of ludiek doel dient. De term folly is overgenomen uit het Engels waar het dwaasheid betekent. Follies zijn ooit overgewaaid uit de Engelse landschapstuinen, en waren in de achttiende en negentiende eeuw ook in Nederland in de mode. Het waren fantasiebouwwerken, bedoeld om wandelaars te verrassen en ze ‘aan te zetten tot mijmeren’.

Tijdens de wandeling over landgoed  Gooilust, hoorde ik voor het eerst de term folly vallen. Eigenlijk zijn het dus een soort van nutteloze bouwsels, soms ook vermaakarchitectuur genoemd.

Ze zijn vaak op landgoederen te vinden, zoals dit exemplaar op Gooilust. Deze heeft een tijd dienst gedaan om Marklin-treintjes neer te zetten. Ooit kon je door het ronde kijkgat in de deur een glimp opvangen. Het glas is nu totaal troebel. Het gebouwtje is verwaarloosd, maar het lijkt erop, dat ze bezig zijn met een opknapbeurt.

Ook landgoed Elswout heeft een folly

en Beeckestijn ook. Verscholen tussen de bomen van het romantische parkbos in landschapsstijl schijnt deze kleine kapel uit circa 1770 te staan. Compleet met imposante neogotische voordeur en torenspits. Maar wanneer je door de achterdeur de kapel binnen gaat, blijkt dat niets is wat het lijkt. De mooie kapel is namelijk eigenlijk een heel gewoon arbeidershuisje! Of nou ja, gewoon, het is wel een heel romantisch arbeidershuisje zo in het bos. De Kapelwoning is een zogenaamde folly, waarvan  ik de foto van internet leen, want die heb ik zelf nog niet gezien op Beeckestijn.

Ik zag daar wel een slangenmuur, die ook tot de folly’s behoort.

De folly van Schaep en Burg is zelfs een hele bekende van TV.

Ze staan lang niet altijd op een landgoed. Een voorbeeld daarvan is de Tartaarse Koepel in Broek in Waterland.

Er bestaat een landkaart van folly’s over de hele wereld. Ik ging verder op zoek en in mijn fotobestanden vond ik in het buitenland, het kerkje van Borgloon in België. Dat is tegenwoordig een soort toeristische trekpleister.

Ook in Frankrijk had ik ooit een folly gezien, namelijk een Hameau, (soort dorpje ) in het park rondom het kasteel van Chantilly. Je kunt alleen maar rondom de huisjes lopen, maar niet erin.

Ik las dat je ook in de tuinen van het paleis van Versailles zo’n Hameau hebt. Daar heeft de koningin het laten bouwen, Hameau de Reine. Daar ben ik nooit geweest, dus heb ik ook geen foto’s ervan. Ik vind het grappig, wat het horen van zo’n nieuw woord teweeg brengt. Een onbekende, maar heel interessante wereld gaat voor je open. Ik weet zeker, dat ik nog veel meer folly’s gezien heb, die me niet als zodanig zijn opgevallen. Maar vanaf nu ga ik er bewust naar kijken.