Met M had ik afgesproken, dat we richting het gehucht Etersheim zouden gaan om te wandelen. We parkeerden de auto vlak bij Het Schooltje van Dik Trom. Wij bekeken het gebouw even buitenom. We lazen daar, dat het museum in de wintermaanden gesloten is. Geen man overboord, we kwamen tenslotte om te wandelen. Er kwam een dame aangelopen, die vroeg wat we kwamen doen en of we belangstelling hadden voor Het Schooltje. Ik had net tegen M gezegd, dat ik hier in de omgeving al heel vaak gewandeld had, maar nog nooit in Het Schooltje was geweest, omdat het dan nooit geopend was. Er zijn maar beperkte openingstijden. De vrouw haalde de sleutel en wij kregen een privé rondleiding, mazzelaars als wij zijn!

Dit was rond 1891 de lagere school van Etersheim. Die school bestond uit één klas met alle leeftijden door elkaar. De ene onderwijzer, dus vanzelf het hoofd der school, woonde naast het klaslokaal onder hetzelfde dak. Van dit soort schooltjes zal je er honderden gehad hebben in de plattelandsgemeentes, maar dat dit schooltje hier, uitgegroeid is tot een klein museum komt door de meester C. Joh. Kievit. Hij kwam op het idee om verhalen te gaan schrijven over alles wat hij meemaakte met zijn leerlingen. Die verhalen liet hij zijn leerlingen aan elkaar voorlezen. Als ze niet aansloegen, gooide hij het verhaal weg. Hij heeft wel meer dan 50 boeken geschreven, maar alleen de serie over Dik Trom is bekend geworden. Het originele handgeschreven boek, opgeschreven in schoolschriftjes kun je zien in een vitrine.

Het boek ging over de realiteit van het lesgeven, dus ook over kattekwaad uithalen, want niet alle kinderen waren altijd even braaf. Kievit maakte de wereld niet mooier dan ie was en dat was niet gebruikelijk in die tijd. Hij heeft met zijn verhalen de boel wakker geschud.

Meester Kievit is zelf vereeuwigd op een schilderij. Er hangen trouwens ook nog een paar foto’s van hem met zijn klasjes van wel 30 leerlingen.

We konden daar ons hart ophalen aan vroeger tijden. De banken met schuifjes om de inktpotten mee af te sluiten, kroontjespennen met grijsgroene schriftjes waarin je mocht proberen om vlekkeloos te schrijven.

Mooie houten kasten en een kachel in het midden van de klas.

Bovenop de kast stonden houten bakjes, die na een trimester als rugzak mee naar huis ging met volle schriften en zo.

Klassenplaten, waarmee de geschiedenis en aardrijkskundige verhalen werden geïllustreerd. Ik herkende meteen Nova Zembla. Veel indruk gemaakt zeker. (eerste foto rechtsboven)

Er lagen nu hier en daar klompjes naast de banken, maar die kwamen vroeger het lokaal niet in. Dat geklos zou oorverdovend zijn geweest, dus klompen bleven op de gang.

De lessenaar en de leesattributen waren uiteraard prominent aanwezig. Wat ben ik blij, dat ik nooit op die manier les heb hoeven te geven!

foto van M

Het schooltje is te bezoeken. Er komen schoolklassen en andere groepen op afspraak. Wil je er ook heen? Check de openingstijden op etersheimerbraak.nl/#DikTrom

Er hangen verkleedkleren, zodat je de sfeer van toen helemaal kunt terugtoveren. Een enthousiaste groep vrijwilligers vertelt graag over het onderwijs van toen.