Rond 1900 is één op de vijf kunstenaars vrouw, maar bij kunstenaarsverenigingen waren vrouwen zeldzaam. Een lidmaatschap was belangrijk om exposities te kunnen houden en een netwerk te hebben. Coba sluit zich aan bij Arti et Amicitea in Amsterdam, maar het duurt nog tot 1921 voordat ze mag meestemmen. Maar ook dan blijft het moeilijk om als vrouw door te breken bij het grote publiek, ondanks, dat ze goede recensies krijgt. Ritsema was een goede uitzondering en had succes in binnen- en buitenland. Ze wordt geprezen om haar portretten en stillevens vanwege de mooie en harmonieuze kleuren.

2026 is het jaar van Coba’s 150ste geboortedag en dat is de reden om haar te herdenken. Dat wordt gedaan met de jubileumtentoonstelling, die het Frans Hals Museum 75 jaar geleden aan haar wijdde. Ik ben niet de enige, die nog nooit van haar gehoord had. Men vond het de hoogste tijd om deze Haarlemse kunstenaar opnieuw te ontdekken. De titel van deze tentoonstelling heet dan ook ‘ONTERECHT VERGETEN’. Ze leefde van 1876 tot 1961.

Het was de tijd van het feminisme, maar Ritsema noemt zichzelf geen feminist, maar is een onafhankelijk en succesvol kunstenaar. Binnen de grenzen van wat voor vrouwen in die tijd mogelijk was behaalt ze het hoogst haalbare en daarmee maakt ze de weg vrij voor vrouwelijke kunstenaars na haar.

Ze werkt in figuratieve stijl, waar ze erg goed in is. Na de Tweede Wereldoorlog raakt haar realisme steeds meer uit de mode en wordt als ouderwets ervaren. Zij houdt vast aan haar stijl en gaat niet mee in de abstracte en expressionistische kunst, vaak door mannen gemaakt, die het beeld van moderne kunst bepalen in de eerste helft van de 20ste eeuw.

In 1910 wint Coba een bronzen medaille op de Wereldtentoonstelling in Brussel met dit schilderij van het zittende meisje.

Lange tijd was het ongepast voor vrouwen om naakten te schilderen. Als Ritsema bijna afstudeert aan de rijksacademie mocht het. Dit paneeltje heeft ze nog vlak voor of net na haar afstuderen in 1896 gemaakt, weliswaar is de vrouw bewust onherkenbaar geschilderd.

Coba had contact met Breitner. Ze heeft zijn atelier vaker bezocht, maar heeft geen les van hem gehad. Wel heeft Breitner haar geadviseerd. Ze maakt een heel eigen versie van een Liggende vrouw op een bank. Het soortgelijke werk van Breitner heeft ze vast gezien.

Het schilderij ‘Stilleven met roze parasol’ is wel realistisch, maar sommige delen zijn bijna abstract.

Het topstuk van deze tentoonstelling is ‘Meisje in het wit’. Het meisje is waarschijnlijk Francina Elisabeth Bertold. Ritsema heeft dit werk vaak geëxposeerd, maar ze blijft er jaren aan werken. Het is duidelijk haar favoriet, waar ze moeilijk afstand van kan doen. Uiteindelijk verkoopt ze het werk pas in 1941 aan het Centraal Museum.

Dit is Coba Ritsema op 80tig jarige leeftijd. Het was een verjaardagsportret gemaakt door kunstenaars Kees Verwey.

Een prachtige tentoonstelling!!