Stephan Vanfleteren

Eindelijk is het fotomaatje M en mijzelf gelukt. Een expositie te zien van een fotograaf, die we erg bewonderen. Eerder stonden we er al eens heel dichtbij in Gent, maar we kwamen niet verder dan de deur van het museum daar. Maar nu  bezochten we het Mauritshuis in Den Haag en zagen zijn werk daadwerkelijk.

We kozen voor een rondleiding. Daardoor zijn we ook nog eens veel te weten gekomen van de beweegredenen van de maker.

Stephan Vanfleteren heeft dagen in het Mauritshuis rondgezworven en liet zich inspireren door de 17e en 18e -eeuwse schilderijen, die daar geëxposeerd worden. Voor elke zaal van het Mauritshuis heeft hij een bijpassende foto gemaakt. Dat museum toont niet gauw moderne kunst, maar nu gingen ze toch overstag en nog wel voor fotografie!

De titel van de tentoonstelling heet Pentimenti en betekent ‘berouw hebben’. Vanfleteren zag, dat kunstenaars daar minder moeite mee hebben, dan wereldleiders. Zo hangen er hier in het museum genoeg oude meesters, waarbij de kunstenaar tijdens het creatieve maakproces correcties of overschilderingen hebben gedaan. Ons werd er op een paar gewezen. Door de tegenwoordige technieken van scans e.d. zijn er meer correcties aan het licht gekomen. Met het blote oog zijn ze toch moeilijk te traceren. Zoals bij dit schilderij ‘ de anatomische les ‘ van Rembrandt, waarbij je één arts, waarschijnlijk de belangrijkste van het stel met een hoed ziet. Vage sporen laten zien dat de man linksboven eerst ook een hoed op had. Het lijk had ooit alleen een stomp aan de rechterarm. Omdat de schilder vermoedde, dat die stomp de aandacht van de rest af zou leiden, heeft hij er alsnog een hand bij geschilderd.

Die hand vond Vanfleteren dan weer een mooi onderwerp om te accentueren.

niet schrikken!

Vanfleteren zet met deze tentoonstelling het Pentimenti in een breder perspectief: welke vergissingen of herinterpretaties zijn er in de loop van de geschiedenis van de mensheid zichtbaar geworden? Een mooi voorbeeld daarvan is een zaal waar het gaat over macht. Macht van de slavenhandelaren t.o.v. de slaven tijdens de periode van ons slavernijverleden. Het statieportret straalt niets anders dan macht uit.

Twee andere schilderijen gaan over een prinses van Oranje, omringt door slaven, die huizenhoog tegen haar opzien en heel onderdanig zijn.

Hierbij in dezelfde zaal hangt Vanfleteren dan een prachtige torso van een zwarte man, die kracht uitstraalt, niks onderdanigs aan. De sinaasappels in zijn hand zijn vast ook een hint naar het verleden en de prinses.

Die macht straalde ook af van dit schilderij met een zwart en wit paard en twee Portugezen en twee slaaf-gemaakten. Het machtsverschil wordt weer geaccentueerd door de kleur. De witte paarden worden bereden door de handelaren. Ook grote historische leiders zoals Napoleon, Catharina de Grote en  prins Willem I lieten zich vaak portretteren op witte paarden omdat die symbool staan voor moed, kracht en puurheid.

En Vanfleteren bedacht toen een wit paard op zijn kop, de omgekeerde macht, de totale machteloosheid. Zo kan geen enkele machthebber in het zadel blijven.

Zo kan ik nog doorgaan over deze prachtige, heel inspirerende tentoonstelling. De gids was hier echt een meerwaarde. Ik heb genoten!

Nog even wat highlights van ander werk dat er hing van Stephan:

Ik kocht een boek en zo kan ik thuis nog nagenieten!

7 gedachtes over “Stephan Vanfleteren

Plaats een reactie