Poortwachters 13

Een gedeelte van de Purmer heet de Nespolder. Er staat een houten huis op een terp. Vooraan de weg naar het huis staat een poort met bijzondere poortwachters. Die ben ik eens van dichtbij gaan bekijken. Er zit vast een verhaal achter en dus ben ik op zoek gegaan naar de geschiedenis ervan. De Nespolder was een veenderij. Rondom het huis is er een tijd lang (rond 1900) veen afgegraven. Dat werd per schip afgevoerd, eerst naar de Nesmolen, die aan de overkant van de Purmerringvaart aan het Molenpad stond. Die molen is weg, maar het huisje, weliswaar nog maar een gedeelte ervan, staat daar nu nog in zijn volle glorie. De figuren op de poort vertellen dus het verhaal van de turf.Maar de poort is op zich van een bijzondere constructie. De grote  wielen verbonden aan de kleine wielen beneden zag ik altijd wel. Ik dacht eigenlijk dat het gewoon ter decoratie was. Nu zag ik ook, dat er een naambord op zit in mooie sierletters: LOUISA. (wit bord naast de rechter paal) Wat kan dat nou zijn? Vast niet de naam van een bewoonster. Ik ontdek op de site van Geschiedenislokaal Waterland een foto van een baggerturfmachine, die in de Nespolder werd gebruikt met de naam LOUISA. Ik denk nu,  dat de wielen ook onderdelen zijn geweest van die machine. Dat weet ik niet zeker, want op onderstaande foto kun je de machine niet zien, hoewel de titel dat aangeeft. Maar op deze site lijkt me toch voldoende bewijs geleverd. Zo leuk, dat de huidige bewoners van de Nes de geschiedenis van die historische plek zo in ere houden.

Poortwachters 12 + roots (4)

Tijdens onze autotoer door de Peel deden we ook Handel aan. Ooit ging mijn vader hier naar de lagere school, maar die was niet meer terug te vinden. Wel zagen we dat dit dorp al sinds de 14e eeuw een bedevaartsoord is. Twee engelen zijn de poortwachters naar een zogenaamd processiepark toe. Daar kunnen de bedevaartgangers een rondje langs kruiswegstaties  doen. Er is een grote ontmoetingsplek bij een Mariabeeld.In de kerk is een Mariakapel, heel mooi betegeld met mozaïek. Men gelooft dat hier wonderen verricht zijn op voorspraak van Maria. Met deze Mariaverering is mijn vader dus al op jeugdige leeftijd in aanraking gekomen. Dat zou zijn grote ontvankelijkheid voor Lourdes met zijn wonderen, kunnen verklaren.

Poortwachters 11

Dit tweetal zat de poort goed te bewaken. Ze letten scherp op hoe wij alleen maar langs wandelden. Zo kan ik een levende variant aan mijn serie over poortwachters toevoegen. Bij het zien (en horen) van deze twee jongens (misschien wel meisjes)  schoot me de volgende versregel te binnen: Ik wou dat ik twee hondjes was. De rest van het gedicht gaat zo:

Ik zit mij voor het vensterglas
onnoemelijk te vervelen.
Ik wou dat ik twee hondjes was,
dan kon ik samen spelen.

Spleen, Godfried Bomans Grappige bijkomstigheid is, dat dit gedicht van Michel van der Plas door hemzelf is toegeschreven aan Godfried Bomans. Michel heeft het  geschreven naar aanleiding van een Duits vers dat hij vertaalde. Godfried heeft het nooit gerectificeerd, dus blijft het officieel een gedicht van hem.

Poortwachters 10

Door mijn onbekendheid met de ins en outs van andere kerkgenootschappen was ik stomverbaasd dat ik bij de ingang naar de Protestante begraafplaats in ons dorp deze engelen als poortwachters zag zitten. Ik zag ook, dat ze er niet altijd gezeten hebben, Er was altijd alleen een stalen ornament bovenop de pijlers waar het hek aan vastzit.

Ik ken engelen vanuit mijn katholieke achtergrond, maar verder niet. Ik ging eens zoeken op internet en vond in een artikel op Refoweb.nl een tekst, waarmee het verschil van opvatting duidelijk wordt:

De Bijbel biedt ons niet een speciale engelenleer, maar engelen zijn dus wel nadrukkelijk in de Heilige Schrift aanwezig. Ze zijn krachtige helden, heerlijke geesten, hemelse zangers, die door God werden en worden (!) ingezet op buitengewone momenten in de heilsgeschiedenis. Engelen zijn er ook ter wille van Gods Kerk, om haar te dienen. Het is dan ook dwaasheid, niet naar de Schrift, als we engelen vereren of zelfs tot hen bidden. Dan vereren we schepselen. Engelen zijn er juist mede om de gelovigen ten dienste te zijn. Niet engelen zijn de bewerkers van het heil, maar zij zijn er tot lof van de grote heilbrenger Jezus Christus. God wil engelen gebruiken in Zijn dienst. Zij strijden voor God en de gelovigen.

Wel logisch dat engelen een rol spelen in het Protestante geloof, want in menig Bijbelverhaal komen engelen voor. In de katholieke kerk worden engelen meer vereerd. In de Protestante kerk zijn het dienaars. Vandaar dat ze in ons dorp poortwachters geworden zijn.  

Poortwachters 8

Midden in de Beemster staat een grote boerderij, De Eenhoorn.  Dit rijksmonument is gesticht in de Gouden Eeuw (anno 1682) door een vermogende koopman als buitenverblijf annex pachtboerderij. De eigenaar verbleef in de zomer in het stadse voorhuis terwijl de pachtboer het achterhuis met de stallen bestierde.De rijkdom straalt er nog steeds vanaf. Je ziet het zelfs aan de poort bij de ingang. Daar hebben ze dubbele wachters neergezet. De ene is weliswaar een bloemenvaas, maar dat zou voor andere poorten al genoeg zijn. Hier staat er nog eens rechts een koe en links een paard naast.

Poortwachters 7

De Beemster heeft een rijk verleden, stammend uit de Gouden Eeuw. Na de drooglegging van het meer zagen een heleboel rijke heren uit de stad hun kans schoon om een mooi buiten neer te zetten in de polder. De poortwachters die ik hier heb gefotografeerd danken hun bestaan aan die vroegere geschiedenis, maar ze zijn vrij nieuw. Ze staan langs de Volgerweg en zijn de toegang poort tot het Beemster Arboretum sinds 2012. Maar het is aan het echtpaar Hans Völlmar en Jetske Straatsma  te danken, die uit eigen middelen deze enorme poort hebben laten nabouwen, die oorspronkelijk hoorde bij het Buiten Zwaansvliet. Op een iets andere plek dan het origineel, want daar ligt nu een snelweg. De beelden zijn de allegorische figuren Fortuna (lot) en Prudentia (voorzichtigheid-verstandigheid – wijsheid).

 

 

 

 

 

 

 

 

Het zijn replica’s. In de tuin van het rijksmuseum in Amsterdam staan de originele beelden, die destijds voor de sloop zijn behoed. Het hele verhaal over de geschiedenis is hier na te lezen.